De geschiedenis van social return

De gemeente Rotterdam heeft afspraken gemaakt met regionale werkgevers en zelfstandig ondernemers om in deze wereldstad arbeidsbeperkte mensen een kans te bieden op de arbeidsmarkt. Samen met het Regionale Werkbedrijf Rotterdam, het UWV Rotterdam en de Arbeidsmarkt Regio Rotterdam is het doel om voor deze doelgroep 135.800 banen te creëren. Dit is 10.800 extra banen bovenop de landelijke eis van 125.000 banen. Het is een ambitieus plan. Hoe gaan zij dit doen? Hoe werkt social return in Rotterdam?

Eerst wat feiten op een rij

Wajong uitkering 

Voordat de Participatiewet bestond, konden mensen met een beperking vanaf hun 17e jaar medisch en arbeidsdeskundig worden gekeurd door het UWV. Op basis van hun gezondheidssituatie en hun arbeidsvermogen kregen zij een Wajonguitkering toegewezen.

WIA/WAO

18 jaar of ouder en arbeidsbeperkt? Dan kan het zijn dat een uitkering door het UWV van de WIA / WAO van toepassing is. Het UWV bekijkt wat er wel of niet mogelijk is, binnen de beperking en stelt een percentage arbeidsongeschikheid vast op basis van de gezondheid en het arbeidsverleden.

Participatiewet

Binnen de Participatiewet (2015) zijn meetinstrumenten opgenomen om het arbeidsvermogen van een persoon te toetsen. Wanneer iemand aanspraak wilt maken op deze wet, bepaalt de gemeente of hij of zij arbeidsvermogen heeft. En voor hoeveel uren diegene kan werken. Bij de Participatiewet heeft het UWV geen leidende rol meer. 

Verschil Wajong en Participatiewet

Bij het UWV kan nog wel een beoordeling voor een Wajong of WIA uitkering worden aangevraagd. De criteria zijn tegenwoordig streng. Wanneer de persoon nog enig arbeidsvermogen heeft, wordt deze naar zijn gemeente doorverwezen. Wel wordt hij echter opgenomen in het doelgroepregister. Eenmaal in dit register, kan de werkgever en de arbeidsbeperkte werknemer aanpassingen voor op de werkvloer aanvragen.

De Wajong- of WIA-uitkering is een duurzaam financieel vangnet, de uitkering vanuit de Participatiewet is daarentegen een tijdelijke oplossing.

De Participatiewet is voor diegene die even geen werk heeft.

De Participatiewet is niet alleen voor mensen met een beperking toegankelijk. Ook langdurig werklozen die voorheen onder de Bijstandswet vielen, vallen sinds 2015 in de Participatiewet. Maar ook 50-plussers, statushouders en migranten die werkloos zijn. Nadat de gemeente heeft bepaald dat zij in aanmerking komen voor een tijdelijk inkomen, worden ook deze personen opgenomen in diverse re-integratietrajecten.

Social return in Rotterdam? Hoe dan?

De gemeente Rotterdam heeft met de Participatiewet een instrument in handen om voor arbeidsbeperkten, langdurige werklozen, migranten en laagopgeleiden een betaalde baan te creëren. Door met hen een vastgesteld traject aan te gaan moet de duur van de tijdelijke financieel vangnet zo kort mogelijk worden. Mensen uit de doelgroep volgen cursussen en workshops en soms zelfs een beroepsopleiding. Daarnaast werken zij als tegenprestatie voor hun uitkering onbetaald bij door de gemeente aangestelde werkgevers. Ondertussen moeten zij intensief blijven solliciteren naar een betaalde baan.

Je kunt niet leren of je werk volhouden met een vol hoofd

Alleen, wat nu als er in jouw privé leven of op persoonlijk vlak allerlei problemen bestaan? Zoals schulden of een verslaving? Problemen met je gezondheid, een scheiding en/of een slepende juridische zaak. Door bijvoorbeeld je laaggeletterdheid of een taalbarrière kun je de ontvangen brieven niet eens lezen en begrijpen. Laatst staan een sollicitatiebrief schrijven. Jouw hoofd zit vol met negatieve gedachten wat veel stress geeft. Leren gaat hierdoor niet makkelijk. Je mist het zelfvertrouwen om te laten zien wat je waard bent. Kortom, je zou best eens een helpende hand kunnen gebruiken.

Van een persoonlijk project naar een succesvolle social return

De afdeling Sociale Zaken in Rotterdam startten samen met lokale ondernemers en het MBO Rotterdam vanaf 2019 een project. De gedachten achter dit project is dat een goed resultaat van social return in Rotterdam staat en valt met een meer persoonlijke en doelgerichte aanpak. Dat is heel wat anders dan de stugge bureaucratie die men voorheen hanteerde.

social return Rotterdam werkt beter met een peroosnlijke aanpak
Persoonlijke aanpak werkt

Hoe werkt het project?

De kandidaten krijgen een vaste begeleider die regelmatig gesprekken voert over de voorgang van hun traject. Vanuit maatschappelijke organisaties komt ook hulp.. Samen kijken zij wat voor hulp de kandidaat nodig heeft. Is er bijvoorbeeld hulp nodig bij zijn financiën? Moet er ondersteuning komen voor het bevorderen van zijn gezondheid? Deelnemers die het Nederlands onvoldoende beheersen, krijgen extra taallessen. En behalve digitale vaardigheden leren alle kandidaten hoe je moet solliciteren. Sociale interacties met je collega’s en leidinggevenden worden door het doen van (snuffel)stages getraind. Een aantal ondernemers in de regio Rotterdam bieden voor de kandidaten speciaal leer- en werkplekken aan.

Daar staat tegenover dat wanneer een bedrijf, een maatschappelijke organisatie of een (semi)overheid deze hulp aanbiedt, dan valt deze hulp ook onder social return. Kortom, dit project is een win-win situatie.

Social return in Rotterdam is een win-win situatie

Ik werk, alleen het lukt het mij niet zo goed. Wat nu?

Tijdens het traject of pas na plaatsing op de werkvloer komt het soms voor dat een werkzoekende uit de Participatiewet nog steeds moeite heeft met werken en/of leren. Dan kan de gemeente deze persoon en zijn werkgever helpen door verschillende voorzieningen aan te bieden. 

Bovendien, wanneer een werkgever iemand met een beperking in dienst neemt, kan via de Belastingdienst een loonkostenvoordeel worden aangevraagd.

Initiatieven van Citylab010

De gemeente Rotterdam staat open voor creatieve samenwerking met diverse partijen, zoals bijvoorbeeld Citylab010. Zolang het doel, het bieden van werkgelegenheid aan kwetsbare werknemers, maar wordt behaald.

Bron: Mensenwerk, duurzaam aan de slag. Beleidskader Participatiewet 2019 – 2020 Rotterdam. Hoofdstuk 7: Een inclusieve arbeidsmarkt.

Foto’s: Pixabay