Proeftuinen gezocht

Eerder besteedde ik aandacht aan social return, het scheppen van banen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, met in het bijzonder mensen met een arbeidsbeperking. In mijn vorige blog schreven we dat er nauwelijks mensen met een beperking in reguliere bedrijven werkten. De Rijksoverheid stelde toen voor dat werkgevers jaarlijks een bepaald aantal banen in hun bedrijf moesten realiseren voor mensen met een beperking. Wanneer dit niet vanzelf gebeurde, werden bedrijven en overheden verplicht gesteld om mensen met een beperking aan te nemen, de Rijksoverheid stelde een zogeheten quotum in.  

Social Return 2.0

Ondanks dat werkgevers wel mensen met een beperking wilden aannemen, gebeurde dit nog te weinig. Kleine ondernemingen hebben nu minder mogelijkheden om werk te creëren voor deze doelgroep. En ook speelde koudwatervrees mee en de afkeer dat de Rijksoverheid zich bemoeide met het reguliere personeelsbeleid en de bedrijfsvoering. Kandidaten wisten op hun beurt vaak ook niet hoe zij in contact konden komen met potentiële werkgevers. Wanneer men elkaar dan toch had gevonden en het tot een samenwerking kwam, dan wist de werkgever heel weinig over de capaciteiten van de mensen uit deze doelgroep. Dit leidde vaak tot een mismatch. Het werd tijd voor een kentering, een social return 2.0 

Experimenteer

Vanaf januari 2018 werden de strakke regelgeving en de vele halsstarrige voorwaarden grotendeels losgelaten. Het quotumpercentage bleef bestaan, echter men ging vanaf nu uit van maatwerk. Wat hebben een kandidaat en de potentiële werkgever nodig om tot een goede plaatsing te kunnen komen?


Beter één persoon succesvol geplaatst in een betaalde baan dan twintig personen waarbij het niet lukt

De praktijk

De gemeenten en het UWV hebben zicht op de doelgroep en zij verwijzen de kandidaten naar re-integratiebedrijven en/of jobcoaches. Zij onderhouden op hun beurt weer intensieve contacten met bedrijven in allerlei sectoren. Sommige re-integratiebedrijven hebben zich volledig gespecialiseerd in bepaalde bedrijfssectoren of mensen met een bepaalde handicap en/of aandoening. Re-integratiecoaches en jobcoaches begeleiden, naar de behoefte van de kandidaat, middels een 1 op 1 traject. Het doel van het traject is om een sterke match tussen de toekomstige werknemer en de werkgever te realiseren. De kandidaat wordt goed voorbereid op een betaalde baan op de reguliere arbeidsmarkt. Beter één persoon succesvol geplaatst in een betaalde baan dan twintig personen waarbij het niet lukt.

De geboorte van… De Proeftuin
Om tot een goede samenwerking te kunnen komen heb je meerdere partijen nodig. De kandidaten krijgen de nodige voorbereiding, de werkgevers dienen ook hun steentje bij te dragen. Ook zij moeten de ruimte krijgen om zich te profileren. Diverse organisaties zoals  bijvoorbeeld Maatwerk voor Mensen en Onbeperkt aan de slag  komen met initiatieven om werkgevers te stimuleren door hen uit te dagen om op een lucratieve manier social return toe te passen op de werkvloer. 


Alles wat je nodig hebt, is durf

Op de werkvloer

Bepaalde regelingen vanuit de gemeenten en het UWV zorgen ervoor dat werkgevers kandidaten, veelal eerst op proef, kunnen aannemen. Met het opzetten van een zogeheten proeftuin op de werkvloer kan men maatwerk bieden aan de kandidaat. Op een creatieve manier brengt men alle partijen samen en voldoet men aan de behoeften van zowel de kandidaat als aan de werkgever met als doel een succesvolle match. Alles wat je nodig hebt, is durf. Waar in het begin de werkgever en de werknemer nog bang waren om niet aan de voorwaarden te kunnen voldoen, wordt men met deze nieuwe opzet eerder uitgedaagd.  

De term proeftuin betekent niet dat een werknemer mag freewheelen. Nee, integendeel. De opdrachtgevers verwachten wel een goed hoogwaardig product. Er dient gewerkt te worden met een duidelijke aanpak. Voorheen werkte men met een vooropgesteld kader, een hokje waarin de opdracht op een vastgestelde manier dient te worden uitgevoerd. Bij social return moet je echter flexibel handelen. De kandidaat kan het werk wel verrichten, maar heeft misschien wat meer tijd of pauzes tussendoor nodig.  Waarschijnlijk heeft de persoon nog wat vakkennis nodig, biedt hem dit gerust aan. Door de kandidaat en de werkgever de ruimte te geven om zich te kunnen ontwikkelen, profileren beiden in de proeftuin op een positieve manier. Door deze vorm van experimenteren wordt het makkelijker om mensen met een arbeidsbeperking toe te laten op de reguliere arbeidsmarkt. Door social return snijdt het mes aan twee kanten, de mensen met een arbeidsbeperking komen op deze manier aan betaald werk en de werkgever kan op een laagdrempelige manier zien wat de talenten en capaciteiten van deze werknemer zijn. Enige (voor)oordelen bij werkgevers én de kandidaten vallen hierdoor een voor een weg.  

Vanaf 2019 is de quotumwet aangepast. Het kabinet heeft de quotumwet voor arbeidsgehandicapten en arbeidsbeperkten voor de sector overheid geactiveerd, in de hoop dat semi-overheden zich ook aan de verplichting van social return gaan houden. 

Lees Social Return – deel 3: Samenwerken is communiceren