Een serie over de geschiedenis van social return

Zo’n 125.000 mensen met een handicap of chronische ziekte zouden niet langer meer aan de kant van de arbeidsmarkt hoeven te staan of werken in beschutte werkplekken. Nee, zij zouden gelijkwaardig mee moeten doen op de arbeidsmarkt in reguliere bedrijven en bij (semi)overheden. Welnu, in 2013 sloot het toenmalig kabinet, de werkgevers- en werknemersorganisaties een sociaal akkoord met elkaar af om dit op te lossen. Vanaf 2015 werden bedrijven van 25 of meer medewerkers en (semi)overheden verplicht om 100.000 banen te realiseren voor arbeidsbeperkten. Het zogeheten quotum arbeidsbeperkten of banenafspraak. Wat heeft deze geschiedenis te maken met social return?

Participatiewet en de banenafspraak helpen samen arbeidsbeperkten aan een betaalde baan 

Veel mensen met een handicap hebben een arbeidsongeschiktheidsuitkering van het UWV, de zogeheten Wajong, terwijl zij wel willen en kunnen werken. Degene die voor 2015 van het UWV al een wajong uitkering krijgen, vallen onder de banenafspraak

Met de invoering van de banenafspraak – quotum arbeidsbeperkten trad ook de Participatiewet in werking, ofwel de nieuwe Bijstandswet, dat als motto meekreeg: ‘wie kan werken maar het op de arbeidsmarkt niet zonder ondersteuning redt, valt onder de Participatiewet. Dus ook arbeidsbeperkten die vanaf 2015 een beroep deden op een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

Door zowel de Participatiewet als de mensen in de banenafspraak kunnen nu zoveel mogelijk mensen met een handicap of chronische ziekte die arbeidsvermogen hebben, daadwerkelijk aan een betaalde baan komen.  

Wat heeft de Participatiewet en de banenafspraak nu te maken met social return? 

Social return is een vast onderdeel van het programma Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. Wat houdt dit in? Wanneer het Rijk een aanbesteding doet, koopt zij maatschappelijk verantwoord in. Dit betekent dat het Rijk niet alleen let op de prijs waartegen een bedrijf het product of dienst verkoopt. Nee, zij let ook op de effecten op mens en milieu. Zoals duurzame milieuvriendelijke productie en goede arbeidsomstandigheden.  Bij sommige werkopdrachten verplicht het Rijk om ook mensen in te zetten die een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben, zoals arbeidsbeperkten. Dit noemen we dus social return on investment. Of anders gezegd social return.

Wat voor effect heeft social return?

Het plan om 100.000 banen te scheppen voor mensen met een handicap of chronische ziekte is mooi. Maar werkt het ook? Een jaar na de invoering bleek dat daar nog aardig wat hobbels te overwinnen waren.

Dat lees je in deel 2 van deze serie..